هنگاميكه به پاهايش چشم اندازد بانگ زده به آواز بلند گريه كرده نزديك به آن كه آشكارا فرياد رسى بطلبد ، و براستى اندوه خويش ( از زشتى پاهايش ) گواهى دهد ، زيرا پاهايش باريك ( و زشت ) است مانند پاهاى خروس خلاسى ( كه نه سفيد است نه سياه ، بلكه خاكى رنگ مى باشد ) و از سمت استخوان ساق آن خارى پنهان بر آمده است ( مانند خار پاى خروس كه چندان آشكار نيست ) 11 و در پشت گردن جاى يالش كاكل سبزى است نقّاشى شده ، و جاى برآمدگى گردنش مانند گردن ابريق ( كشيده و بلند ) است ، و جاى فرو رفتن آن تا زير شكمش مانند رنگ و سمهء يمنّى است ( كه بسيار سبز مى باشد ، و وسمه برگ گياهى است كه به آن خضاب ميكنند ) يا مانند حرير و ديبايى است پوشيده شده چون به آينهء صيقلى گشته ، 12 و مانند آنست كه طاووس خود را به چادر سياهى پيچيده ولى از بسيارى شادابى و برّاقى گمان مىشود كه رنگ بسيار سبز نيكوئى به آن آميخته شده است ( از بسيارى شفّاف و روشن بودن سياهى آن به سبزى نمايان است ، و در نظر هر دم به رنگى جلوه‌گر است ، چنان كه مى فرمايد : ) 13 و بشكاف گوش آن خطّى است ( باريك ) مانند باريكى سر قلم ، و در رنگ ( مانند رنگ ) گل بابونه است كه بسيار سفيد مى باشد ، و آن چون خطّ سفيدى است كه در ميان سياهى مى درخشد ، 14 و كمتر رنگى است كه طاووس از آن بهره‌اى نبرده باشد ، و به جهت بسيارى صيقلى و برّاقى و درخشيدن و نيكوئيش آن رنگ را بهتر جلوه داده است ، پس ( در رنگ آميزى ) مانند شكوفه‌هايى است پراكنده كه بارانهاى بهار و آفتابهاى بسيار گرم آن را تربيت نكرده ( بلكه خداوند سبحان از روى حكمت سر تا پاى آن را از ابتداء خلقت به رنگهاى گوناگون شگفت آور آفريده ) 15 و گاهى از پر خود بيرون آمده جامه از تن كنده برهنه مى گردد ، پس پى در پى پرش ريخته و باز از پى هم مى رويد ، و مى ريزد پرهايش مانند ريختن برگها از شاخه‌ها ، پس پشت سر هم مى رويد تا به صورت پيش از ريختن باز مى گردد ( بطوريكه ) رنگى از آن بر خلاف رنگهاى پيش نمى باشد ، و رنگى در غير جاى خود واقع نمى گردد ( هر پرى كه مى افتد بجاى آن پرى به همان شكل و رنگ مى رويد ) 16 و هرگاه بدقّت و تأمّل در مويى از موهاى پرهاى آن بنگرى ( از رنگ آميزيها ) به تو مى نماياند ( يك بار ) سرخ گل رنگ ، و بار ديگر سبز زبرجد رنگ ، و گاهى زرد و طلايى رنگ ، 17 پس چگونه زيركيهاى ژرف و عميق چگونگى آفرينش اين حيوان را در مى يابد ، يا چگونه انديشهء عقلها آن را درك مى نمايد ، يا سخنان وصف